Endüstriyel tesislerde güvenlik standartlarını kurarken en kritik kavramlardan biri exproof sistemlerdir. Ne yazık ki birçok kişi exproof kelimesinin ne anlama geldiğini tam olarak bilmiyor. Ayrıca bu ekipmanların tesislerde nasıl çalıştığı hakkında da net bir fikir sahibi değildir. Kısacası exproof, İngilizce “Explosion Proof” ifadesinden türemiştir. Yani patlamaya karşı yüksek dayanıklılık anlamına gelir. Eyal Makine Mühendislik olarak, patlama tehlikesi bulunan riskli alanlar için özel elektrik ekipmanları üretiyoruz. Bu yazımızda gaz ve toz ortamlarındaki tüm teknik detayları kapsamlıca açıklıyoruz.
Exproof Ürünlerde Zone Nedir?
Tehlikeli sahalarda doğru ekipman seçimi yapmak için “Zone” (Bölge) bilgisini çok iyi analiz etmelisiniz. Çünkü hangi alanda ne tür aydınlatma armatürü veya pano kullanacağınızı tamamen bu zone verileri belirler. Biz bu alanları gaz ve toz olmak üzere iki temel bölümde inceliyoruz.
Gaz Ortamları İçin Exproof Zone Bölgeleri
Gazlı sahalardaki tehlike seviyelerini üç farklı başlıkta değerlendiriyoruz:
- Zone 0: Patlayıcı gaz veya buharın sürekli aktif olduğu en yüksek riskli alanlardır.
- Zone 1: Sızıntı, bakım veya onarım durumlarında patlama tehlikesinin sıkça oluşabileceği sahalardır. Genellikle rafineriler ve doğalgaz dolum merkezleri bu sınıfa girer.
- Zone 2: Patlama riskinin Zone 1 kadar yüksek olmadığı, gaz karışımlarının nadiren ve kısa süreli ortaya çıktığı bölgelerdir.
Sınıflandırma yaparken gazlı sahaları her zaman “G” harfi ile sembolize ediyoruz. Markamız Lightexproof altında, bu alanlara özel D-tipi alüminyum döküm armatürler ve panolar tasarlıyoruz.
Toz Ortamları İçin Exproof Zone Bölgeleri
Havada toz birikmesi ve sıkışması da ciddi patlamalara yol açar. Bu alanları da şu şekilde sınıflandırıyoruz:
- Zone 20: Elektrik malzemelerinin tozla sürekli temas ettiği en tehlikeli bölgelerdir. Dolayısıyla toz patlaması riski burada en üst seviyededir.
- Zone 21: Tozun normal çalışmada ara sıra tehlike yaratabileceği bakım ve tadilat sahalarıdır.
- Zone 22: Toz veya parlayıcı kimyasalların risk oluşturduğu ancak tehlikenin daha kısa süreli kaldığı alanlardır.
Özellikle belirtelim ki tozlu ortamları da daima “D” harfi ile sembolize ediyoruz. Bu tarz sahalar için sızdırmazlığı yüksek E-tipi polikarbon etanj armatür çözümleri sunuyoruz.
Koruma Tiplerinin Sembol Karşılıkları
Tesisinizde güvenliği tam kurmak adına ekipmanların üzerindeki sembolleri de iyi bilmelisiniz. Sıklıkla kullanılan koruma tiplerini şöyle sıralayabiliriz:
- Alev sızdırmaz koruma (d)
- Artırılmış emniyet (e)
- Basınçlı tip koruma (p)
- Kendinden emniyetli koruma (i)
- Toz geçirmez koruma (Ex-td)
Sonuç
Özetlemek gerekirse, tehlikeli sahalarda güvenliğin kalitesini ortaya koyan iki büyük belgelendirme vardır. Bunlar ATEX ve IEC sertifikalarıdır. Eyal Makine güvencesiyle ürettiğimiz tüm ürünler bu uluslararası standartları eksiksiz karşılar. Tesisinizdeki doğru exproof zone bölgeleri ve en uygun ekipman seçimi için uzman mühendislik kadromuzla her zaman yanınızdayız. Güvenliğinizi şansa bırakmamak adına bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz.
